Mina da gecelemekten kimler muaf tutulan kişiler

Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem, hacılara su dağıtma vb. diğer hizmetleri sunanlara Mina dışında gecelemelerine izin vermiştir. Günümüzde kimleri bunlarla kıyaslayabiliriz?

Allah’a hamd olsun,

Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem, hacılara su dağıtması için amcası Abbas radiyallahu anhu’nun Mekke’de kalmasına ruhsat vermiştir. Bu hizmet ise genel hizmettir.

Aynı şekilde çobanlara da Minâ haricinde gecelemesine izin vermiştir. Çünkü onlar hacıların bineklerini otlatıyorlardı. Bunların durumu İnsanların genel hizmeti için çalışan doktor, asker, itfaiye ekibi vb. gibilerin durumuna benzer. İnsanların bunlara ihtiyacı olduğu için bunların Mina’da geceleme zorunluluğu yoktur.

Özel bir mazereti olan hasta ,hasta bakıcısı ve benzerlerine gelince bunlarda bu tür insanlara dahil midir? Bu konuda alimlerin iki görüşü vardır:

Alimlerden bazıları; bunların özürleri olduğundan mazurlu gruba dahil etmişlerdir.

Diğer bazı alimler ise: Bunların özürleri özel olup diğerlerin özrü genel olduğundan bu kısma dahil olamayacağını söylemişlerdir.

Ancak benim tercihim bu insanlar da özrü olanlara dahil olduğudur, on birinci ve on ikinci gününde hasta olan bir hacının hastanede yatması gibidir, herhangi bir fidye vermesine gerek yoktur. Çünkü hastalık özürdür.

Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem’in Mekke halkından birini Abbas radiyallahu anhu ‘un yerine görevlendirebileceği halde Minâ dışında gecelemesine izin vermesi bize Mina da gecelemesinin farz olmadığının göstergesidir. Yani vacip olması kesin değildir. Öyle ki: Îmam Ahmed rahimehullah derki: Her kim Mina gecelerinden bir geceyi terk ederse, Fidye vermesi gerekmez ancak durumuna göre bir miktar para sadaka olarak vermesi yeterli olur.

Mecmu fetava İbn Useymin 23/237